EME etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
EME etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

20 Mart 2024 Çarşamba

Yeni(Çok ta değil) bir dijital Mod.. Q65

 Selamlar,

HF dünyasından insanlar önce jt65 ile tanıştı, sonrasında FT8 ve FT4 ile zayıf propagasyon şartlarının olduğu zamanlarda düşük güçler ve kötü şartlar altında bile dünyanın uzak köşeleri ile haberleşmeyi sağladı.


Birçok radyo amatörü için bu beraberinde bir başka tartışmayı getirdi haliyle.. İnsanların SSB CW gibi modlardan neredeyse topluca dijital modlara geçişi akıllara QSOları bilgisayarlar mı yapıyor yoksa amatörler mi diye bir şüphe düşürdü ama, dijital modlar tam hızıyla devam ediyor.


Aslında Q65 çok ta yeni degil 2021 yılının başında yukarıda bahsi geçen modülasyonları yazan Joe Taylor'un özellikle 50 MHz ve üstü , tropo rain scatter, EME gibi zayıf sinyal ve saçılımların olduğu şartlarda çalışmak için geliştirdiği bir protokol. 

WSJT-X 2.4.0 versiyonundan itibaren de kullanılmaya başladı.



Genel kullanım detaylarını Quick Start linki altında bulabileceğiniz bu mod dediğim gibi VHF ve üzeri özellikle mikrodalga frekansları kullananların gitgide artan bir şekilde kullanmaya başladığı bir protokol.

Q65 5 alt modtan oluşmakta. A,B,C,D ve E modu. Temel olarka modlar arası fark daha çok farklı ton aralıklarından geliyor.

Kısaca Joe Taylor'un hangi frekans veya şartta hangi tip modulasyonu kullanmamız önerisi şu şekilde;

  • Trans-Equatorial Propagation (TEP) on 50 MHz: 15C, 30C
  • Ionospheric scatter on 50 MHz: 30A
  • QRP ionospheric scatter on 50 MHz: 120E
  • Ionospheric scatter on 144 MHz: 60C
  • TEP on 144 MHz: 30B
  • Troposcatter and rain scatter at 10 GHz: 60D
  • Small-dish EME, 10 and 24 GHz: 120E
  • Other EME: 50, 144 MHz 60A; 432 MHz 60B; 1296 MHz: 60C; 10 GHz: 60D

* K5ND'nin sayfasından alınmıştır.

Değişik zaman aralıklarında çalıştırmak ise aşağıda göreceğiniz kadar düşük sinyallerin decode edilebilmesini sağlamaktadır.


  • 15 seconds, -22.2 dB SNR, with a priori (AP) decoding -23.7 dB SNR.
  • 30 seconds, -24.8 dB SNR, with AP decoding -26.6 dB.
  • 60 seconds, -27.6 dB SNR, with AP decoding -30.2 dB.
  • 120 seconds, -30.8 dB SNR, with AP decoding -32.5 dB.
  • 300 seconds, -33.8 dB SNR, with AP decoding -37.4 dB.

WSJT-X programında gelen bir sinyalin çözme işlemi gerçekleştirilirken (aşağıdaki ekran çıktısında görebilirsiniz) yanında yazan Q kodlarının anlamı ise şu şekildedir;

  • Q0: Bu, ek AP bilgisi kullanmadan elde edilen bir çözme kodudur.
  • Q1: Bu genellikle AP'nin mesajı CQ çağrısı olarak çözmesi anlamına gelir, DX Çağrısı ve Grid bilgisi AP tarafından bilinmemektedir.
  • Q2: AP, sizin çağrı işaretinizi AP bilgisi olarak kullanmış, ancak DX Çağrısı veya Grid hakkında herhangi bir varsayım yapmamıştır.
  • Q3: AP, çözme işlemi için hem sizin çağrı işaretinizi hem de DX Çağrısını AP bilgisini kullanmıştır. İki çağrıyı tanımladıktan sonra, grid lokatörü, sinyal raporu, '73' gibi ek bilgileri arar.
  • Q32: İki iletimin ortalaması alındıktan sonra bir Q3 çözmesinin elde edildiğini belirtir.

Aiağıdaki ekran çıktısında, 10 GHz bandında 130 cm'Lik bir çanak, bir adet LNB bias tee ve bir sdr alıcı ile DL0SHF'in Almanya'da çalıştırdığı 10 GHz beaconun sinyalinin çözümünü görmektesiniz.

10 GHz bandında genelde Q65D kullanılırken, DL0SHF küçük istasyonların da çözümlemesi için ay doğuşundan batışına kadar otomatik olarak 10.368.025 Hz'ten Q65E ve CW yayınlarını dönüşümlü olarak yapmakta.
Bu frekansta aydan saçılma çok yüksek olduğu için 144 MHz teki gibi JT65 tarzı protokoller çok sağlıklı çalışamamakta.



13 Aralık 2021 Pazartesi

10 GHz EME çalışması

 Selamlar,


Çalışmalarımı takip eden istasyonlar epey bir süredir EME ile uğraştığımı biliyorlardır.

Bildiğiniz gibi 144 Mhz (2 metre) bandında bu çalışmalarımı yürütüyorum.

Ama uzun zamandır hayalini kurduğum çalışma bir de bu işi 10 GHz bandında yapabilmek.


Bunun ile ilgili olarak bir süredir cihaz toplama ve altyapı çalışmalarım devam ediyor. İlk olarak bu amaçla bir 120 cm'lik çanak anten almıştım.

Her ne kadar EME ye uygun olmasa da bulleye bir LNB de edinmiştim. Bunu hem QO-100 uydusunu dinlemekte hem de ileride lazım olursa 10 GHz bandında kayma olmadan dinleme yapabilme amacıyla almıştım.

Yine bu yolda 20W lık ta bir PA satın aldım. eksiklerim hala bu frekansa uygun bir LNA ve en önemlisi bu frekanslarda çalışabilecek bir transverter edinmek ki bu yolda da çalışmalarım devam etmekte.


Neyse başlangıç noktası her zamanki gibi önce dinlemek...

İşin nispeten basit tarafı. 

Ama yine de yazıldığı kadar kolay da değil. 

Çünkü bu frekanslarda çalışırken anteninizin aya +/-1 derece açı ile bakıyor olması gerekiyor. 

Öncelikle frekansımdan emin olmak için QO-100 uydusunun beaconuna göre RTL-SDR'min frekansını kalibre ettim.

Daha sonra QO-100 için kullandığım çanak antenimi göz kararı elimle aya doğru hizaladım. Bu akşam şansıma bulutsuz bir akşam olduğundan işim daha rahattı. 

Bunun peşinden alt katta bulunan bilgisayarımda SDR-Console yazılımı çalıştırdım. Sanal ses kartı ile (virtual audio cable) sdr console yazılımının ses çıkışını WSJT-X yazılımıma bağladım. Ve frekansını 10.368.025 MHz e ayarladım

WSJT-X te modülasyon olarak DL0SHF'in yayın yaptığı Q65-60E  60 Sn olarak seçtim.

Sonra cep telefonumdan bu bilgisayara remote olarak bağlanıp balkona çanağın yanına geçtim. 

Çanağın koluna bağladığım inclinometre ile elevation ayarını yaptım. Hemen peşinden çanağın altına doğru eğilip ay ile merkezledim. Bu sırada gözüm telefonda görebileceğim bir sinyal arıyordum.

Aşağı yukarı sağa sola derken ekranda bir yerlerde belli belirsiz bazı çizgi ve noktalar gördüm ve beklemeye başladım.

Bir süre sonra WSJT ekranında o heyecanla beklediğim decode edilmiş çağrı işaretini görmüştüm.


Üstteki 2m yazan yerler sizi yanıltmasın. programda heyecandan frekans seçmeyi unutmuştum. Son iki decode sırasında bunları da ayarladım.

10 GHz 2 metre bandından aydan yansıtmada da oldukça farklı.

2 metre bandından yaginizden çıkan yaklaşık 30 derecelik sinyal ayın tamamına çarpıp oradan yansır iken, 10 GHz te yukarıda yazdığım gibi bu açı genelde 1-2 dereceyi geçmiyor. Bu da sinyalin ayın ortasında küçük bir alana çarpmasını sağlıyor. 

Tabii dalga boyumuz da oldukça küçük olduğundan sinyal ayın yüzeyindeki her çukur ve yükseklikten farklı açılarda yansıyor ve bu da oldukça güçlü bir saçılmaya sebep oluyor. 

Bu yüzden sinyalleri 2 metredeki gibi kalın ve düz bir çizgi gibi görmek yerine saçılmış belli belirsiz bir sinyal olarak görebiliyoruz. 

Ancak decode değerleri oldukça farklı. Bu kadar zayıf gördüğüm bir sinyalin -8 dB kadar güçlü çözülebilmesine oldukça şaşırdım. 

Ayrıca aynı sıralarda EME chat sayfasında italyan bir amatörün raporunun da -4 dB oluşu ilginçti. 

Çünkü bu amatörün hem 180cm'lik bir çanağı vardı hem de bu frekansa uygun bir LNA'sı ve transverteri mevcuttu. Benim gibi 20 dolarlık bir cihaz ile çözmek yerine yüzlerce dolar verdiği bir ekipman kullanmaktaydı.

Sonuç olarak yine bir ilki başarmanın haklı gururunu yaşıyorum. Bir sonraki hedef aydan yansıtmak ve becerebilir isem kendi echo'mu da duyabilmek. Ama öncelikle yüksek hassasiyete sahip bir anten rotor sistemi kurmam gerekecek. 




 

17 Eylül 2021 Cuma

10 GHz bandı çalışmaları

 Hatırlarsanız, geçmiş yazılarımda 10 GHz bandı ile ilgili oldukça basit ama farklı bir amatör etkinlik yapmıştık.

TA2SUA ve TA2NAS ile beraber gerçekleştirdiğimiz bu etkinlikte birkaç km mesafede 10 GHz bandında FM modulasyonu ile qso yapmayı başarmıştık. 


Bir aksilik olmaz ise bu hafta daha uzak mesafe denemeleri yapacağız.

Onu ayrı bir yazı ve videolar ile paylaşacağım.


Bu yazımda ise çok kısa br şekilde  gelecek planlarımdan bahsedeceğim.




Bu arkadaş biraz önce elime geçti.

20 watt'lık bir 10 GHz power amplifier.

Bu yeni bir projenin ilk ayağı.

Eğer benden önce davranan olmaz ise (olursa ayrı bir sevincim olur) TA'nın ilk 10 GHz EME istasyonunu kurma hazırlıklarına başlamanın ilk adımı bu PA.

Kısa süre içinde beklediğim bir 430mhz/10GHz transverter var. O da geldikten sonra bahçede 2 metrelik bir çanağı yerleştirecek uygun bir yer ve bu çanağın rotor kontrollerini tamamlayıp havaya çıkmayı planlıyorum.

Tabii bu arada yine 10 GHz tarafında bir beacon hazırlığım da mevcut.

Bu beacon ile gönderme yapılamasa bile, aynı Oscar 100 uydusunda olduğu gibi, bir uydu anteni bir LNB ve bir SDR ile kar ve yağmur bulutlarının durumuna göre 500-600 km'den bile beaconun duyulma ihtimali var.

Tabii burada iş meraklı amatörlere düşüyor.

Basit bir hazırlık ile (ki çoğunuzun evinde yukarıda saydıklarım vardır) en azından SWL olarak bu beacon'u takip edebilmeniz olası. Bunun ile ilgili detaylı bir yazıyı  Beacon projesini aktif hale getirdiğimde paylaşacağım.



Diyeceksiniz ki, 2 metredeki EME istasyonun neredeyse kilowatt çıkarken 20w ile nasıl EME yapmayı planlıyorsun?

Hatırlatmak isterim, 2m de kullandığım 2 adet yagi ile elde ettiğim toplam kazanç 17 db.

Yani amatör matematiği ile konuşacak olursak , 400W = 56 dBm + 17 dB =  73dBm , o da eşittir 20.000W bir EIRP güç ile çıkmış oluyorum.

10 GHz te ise 2 metrelik bir çanak 45 dBm civarı bir kazanç yapıyor.
20w ise yaklaşık 43 dBm
Yani toplamda antenden çıkan (hiç kayıp olmadığını varsayıyorum ki bu frekanslarda her ayrıntı kayıp demek) 88dBm yaklaşık 630.000Watt.

Yani 2M deki gücümden kat kat fazla.

10 Ghz'in havadaki kaybı 2m ye göre çok daha yüksek olduğundan 1.5 metreden daha büyük bir anten ile, orta güçte bir 3cm EME istayonu elde edilmiş oluyor.

Ama 3cm istasyonu demek maalesef çok para demek. Çünkü burada kullanacağınız konektör bile tanesi 15-20 Euro olan yüksek frekans özel konektörler.

Bakalım adım adım çıktığımız bu yolculuk ne kadar sürecek.


Görüşmek üzere.

 


4 Mayıs 2020 Pazartesi

Türkiye Güncel Band Planı


Merhaba, Özellikle 50 MHz ve üzeri band planı IARU 1 Bölge'de kabul edilen planlamaya göre, ülkemizde aşağıdaki gibidir.

Bu band planı haricinde kullanım, Türkiye'deki band planına aykırı bir çalışma olacaktır.
Başka ülkelerde farklı frekans aralıkları farklı amaçlar ile belirlenmiş olabilir. O yüzden herhangi bir modülasyon tipi ve frekans kullanmadan önce bulunduğunuz ülkenin band planını incelemeniz önemlidir.

Açıklamalar:


  • Ülkemizde FM modülasyon band genişliği 20 khz'ten 12 Khz'e indirilmiştir. Bu yüzden cihaz ayarlarında band genişliğinin Narrow-FM olarak tutulması önemle rica olunur.
  • MS/EME ve Uydu Haberleşme Frekanslarında kesinlikle Lokal (Modülasyon tipinden bağımsız) görüşme yapılmamalıdır.
  • 25/20  12.5/12 Khz tabirleri aslında aynı aralığı işaret etmektedir. 25 Khz olan Channel Spacing yani iki frekans arası olması gereken en küçük aralık, 20 khz Channel Width ise, bu kanal içinde cihazınızın kullanacağı maksimum band genişliğidir.


EME: Earth-Moon-Earth :Dünya-Ay-Dünya haberleşmesi
MS: Meteor Scatter :   Meteor Yansıtma Haberleşmesi
MGM: Machine Generated Modulation:  Bilgisayar aracılığı ile yaratılan Modülasyon Tipleri (FSK, JT65,FT8, Dİjital Beacon gibi)
WSPR: Weak Signal Propagation Reporter:  Zayif Sinyal Beacon 
SSTV: Slow Scan TV
ATV: Amateur TV
DV: Digital Voice: C4FM, DMR, DSTAR vs..


50-52 MHz Band Planı


  • Bu band sadece A ve B sınıfı amatörlere açıktır.  C sınıfı amatörler kullanamaz
  • Bu bandta 75w Max çıkış gücü kullanılabilir.




Frekans
Band Genişliği
Mod
Açıklama
50.000-50.100
500 Hz
50.000-50.010 arası Senkronize Beacon Projesi için ayrılmştır.

50050-50100 CW Aktivite aralığı (çağrı frekansı 50090)
50.100-50.200
2700 Hz
CW/SSB
50.100-50.130 Kıtalararası (DX) (Çağrı frekansı 50110)

50.130-50.200  Uluslararası (Yakın mesafe)  Çağrı Frekansları
50.150 Uluslararası SSB Genel Çağrı Frekansı
50.200-50.300
2700 Hz
CW/SSB
Genel Amaçlı  Çağrı Aralığı (MS Digital Çağrı aralığı)
50.300- 50.400
2700 Hz
CW/SSB/MGM
EME / MS Aktivite Aralığı

50.310 -50.320 EME Aktivitesi
50.320-50.380 MS Aktivitesi
50.313 FT8 Kıtalararası DX Çağrı frekansı
50.323 FT8  Uluslararası (Yakın mesafe) Çağrı frekansı
50.400 - 50.500
2700 Hz
CW/MGM
Beacon Frekansları
50.500 - 52.000
12 kHz
Tüm Modlar
50.510 SSTV

50.600 RTTY
50.620- 50.700  DV Frekansları
51.210 - 51.390  FM/DV Röle Giriş Frekansları
51.410- 51.590 FM/DV Simpleks Çağrı Frekansları
51.510 FM Simpleks Genel Çağrı Frekans
51.810 - 51.910 FM/ DV Röle Çıkış Frekansları


144-146 Mhz Band Planı


  • Bu band A B ve C sınıfı amatörlere açıktır.
  • Lisans sınıfı fark etmeksizin, el cihazlarında Maksimum 5W güç sınırı geçilemez.
  • A ve B sınıfı amatörler bu bandta 400W PEP güce kadar çıkış yapabilir. 
  • C sınıfı amatörler sabit cihazlar dahil 5W gücü geçemezler.


Frekans
Band Genişliği
Mod
Açıklama
144.000-144.025
2700 Hz
CW/SSB
Uydu Downlink frekansları
144.025-144.100
500 Hz
CW/MGM
CW Haberleşmesi (EME /MS ve Lokal)
144.100-144.150
500 Hz
CW/SSB
EME (Dünya-Ay-Dünya) Haberleşmesi SSB/SSB Dijital
144.150-144.400
2700 Hz
SSB
CW-SSB-SSB Dijital (Uzak Mesafe Haberleşmesi)
144.174 MHz FT8 Çağrı Frekansı
144.200 MHz Genel MS SSB Çağrı Frekansı
144.300 MHz SSB Genel Çağrı Frekansı
144.360 MHz MSK144 MS Çağrı Frekansı
144.370 MHz FSK441 MS Çağrı Frekansı
144.400 - 144.490
500 Hz
CW/MGM
Propagasyon Beacon Frekansları
144.490-144.500
500 Hz
CW/MGM
Kişisel WSPR Beacon frekansları
Guard Band
144.500- 144.795
20 Khz
Tüm Modlar
Tüm Modlar
144.500 MHz Dijital Görüntü Aktarımı (SSTV, ATV(SSB)  vs)
 144.600 MHz Data Genel Frekansı  (MGM, RTTY vs)
144.630 - 144.690 Linear SSB Transponder Giriş ve Çıkışları
144.700 Fax
144.750 ATV (FM)
144.795- 144.9625
12 Khz
MGM
Dijital Modlar
144.800 APRS
144.850-144.975  Echolink
145.000-145.194
12 Khz
FM/DV
VHF Röle Giriş frekansları (FM/DV)
145.194-145.206
12 Khz
FM/DV
Uydu Uplink Frekansları (ISS 145.200)
145.206-145.5625
12 Khz
FM/DV
FM/DV  Simpleks Çağrı frekansları
145.2375 FM/DV Internet Gateway
145.2875 FM/DV Internet Gateway
145.3375 FM/DV Internet Gateway
145.375-145.425 DV Simpleks Çağrı frekansı
145.500 FM Genel Çağrı frekansı
145.600- 145.7935
12 Khz
FM/DV
VHF Röle Çıkış frekansları (FM/DV)
145.794-145.806
12 Khz
FM/DV
Uydu Haberleşmesi
145.806-146.000
12 Khz
Tüm Modlar
Uydu Haberleşmesi
  


430-440 Mhz Band Planı

  • Bu band A B ve C sınıfı amatörlere açıktır.
  • Lisans sınıfı fark etmeksizin, el cihazlarında Maksimum 5W güç sınırı geçilemez.
  • A ve B sınıfı amatörler bu bandta 400W PEP güce kadar çıkış yapabilir. 
  • C sınıfı amatörler sabit cihazlar dahil 5W gücü geçemezler.

Frekans
Band Genişliği
Mod
Açıklama
430.200-430.700
20 KHz
FM/DV
FM/DV Röle Giriş Frekansları
430.700 -431.550


Amatör Band Değildir
431.550- 431.825
20 Khz
FM/DV
FM/DV Röle Giriş Frekansları
432.000-432.025
500 Hz
CW
EME Haberleşmesi
432.025-432.100
500 Hz
CW/MGM
MS/EME haberleşmesi
432.100-432.400
2700 Hz
CW/SSB/MGM
MS/Uzak Mesafe SSB Haberleşmesi

432.200 SSB Genel  Çağrı Frekansı
432.300 MSK144 Çağrı Frekansı
432.370 FSK441 çağrı Frekansı
432.400-432.490
500 Hz
CW/MGM
Beacon Frekansları
432.500-432.975
12 kHz
Tüm Modlar
432.500 APRS

432.600 RTTY
432.700 Fax
433.000-433.395


Amatör Band Değildir
433.400-433.575
12 kHz
FM/DV
Echolink ve Simpleks Frekanslar

433.450 DV Simpleks Çağrı Frekansı
433.500 FM Simpleks Çağrı Frekansı
433.600-434.000
20 Khz
FM/DV
AFSK/Digital Haberleşme (Link)  Kanalları
434.000-435.000


Amatör Band Değildir
435.000-438.000
20 Khz
Tüm Modlar
Uydu Haberleşmesi
438.000-439.150


Amatör Band Değildir
439.150-439.425
20 Khz
Tüm Modlar
FM/DV Röle Çıkış Frekansları

6 Temmuz 2019 Cumartesi

İlk TA-TA EME QSO'su


Kadri abi, nam-ı diğer TA1D ile değişik modlarda bir çok qso yaptık VHF bandında.

Önceleri, İstanbul-Ankara arası SSB bir sürü QSO tamamladık.
Daha sonra, CAS uydusu üzerinden bir kere de uydu QSO'su yaptik.

Çanakkale'deki yazlığına gittiğinde Meteor Scatter denememiz de başarıyla tamamlandı

Antalya'ya gittiğinde Aircraft Scatter yani, uçak üzerinden yansıtarak hem SSB hem Dijital modlarda birkaç qso gerçekleştirdik.

Ancak, Türkiye'de ilk defa iki TA istasyonu arasında EME yani Ay yüzeyinden yansıtarak qso tamamladık.

Ben kendisini -24 dB civarında duyabildim. O beni -21 duymuş. Tabii onda 4 anten bende 2 anten olmasının etkisi bunda büyük.

Bu TA tarihinde bir ilk olarak yerini alacak...

kendisine bana VHF bandında yol gösterdiği ve bu sayısız denemelerde sabırla çalışmaya devam ettiği için teşekkür ederim
144.140 frekansında, JT65B olarak testimizi gerçekleştirdik. Kuş uçuşu 555 (KM39BP-KM69HU) km olan bu QSO, RF sinyallerimizin izlediği Ay-Dünya arası mesafe göz önüne alındığında yaklaşık 800.000 (sekizyüzbin)  km






Kadri abi'nin ekranından da görüntü bu şekilde...


Rainscatter Nedir

 10 GHz bandında mikrodalga haberleşmesi ve amatör telsizcilikle uğraşanlar için en heyecan verici propagasyon (yayılım) türlerinden biri şü...