Eshail için SDR-Radio ile Stabil Dinleme

Merhaba

Yazıma öncelikle bir müjde ile başlamak istiyorum.
Her ne kadar sinyal seviyesi Octagon kadar güçlü olmasa da türkiyede de bir PLL' li LNB bulduk sonunda.

Daha doğrusu benim 2 girişlisini denediğim ama içinde DRO olduğunu gördüğüm MAG PLL LNB den sonra, TA1D 'nın teklisini alması ve içini açması sonucu,
Tekli MAG PLL LNB'nin içinde NXP nin bir PLL ünitesi olduğunu tespit etti.

Yani Türkiye şartlarında EsHail i dinlemek için alabileceğiniz bir LNB mevcut.


Bu LNB her ne kadar PLL' li de olsa ısınma soğuma sırasında yavaş ta olsa bir drift yani frekans kaymasına sahip. Ama DRO lu LNB ler gibi seste titreme yapmıyor.

Peki bunu engellemek için ne yapabiliriz???
Birincisi LNB yi modifiye edip bir GPSDO ile sürüp, atomik ölçekte bir kararlılık sağlayabiliriz.
Ama bu biraz masraflı.
İkinci yolu ise, bir yazılım kullanmak.

G4ELI Simon'un geliştirdiği sdr-radio yazılımı, EsHail üzerindeki 10.489.800 'teki beacon'u baz alıyor ve  buraya göre sürekli frekans güncellemesi yapıyor.

Böylece LNB'nizdeki ısı değişimleri frekans kaymasına sebep olmuyor.

Peki bu programı nereden indiririz?  Nasıl ayarlamalarını yaparız?


Yazılımı https://www.sdr-radio.com/download linkinden indirebilirsiniz.

3.0.7 versionundan itibaren bu özellik gelmiş durumda.

3.0.7 versiyonunu indirip SDR'nizi tanıttıktan sonra, yapmanız gereken birkaç işlem var.

Öncelikle yazılımın ayarlarına girmek, cihazın frekans gösterme menüsündeki digitleri arttırmak.

Daha sonra, SDR'mize offset girmek..
Daha önceki yazımda bahsettiğim gibi, LNB'lerin 9750MHZ LO frekansı vardır.
BU LO frekansını cihazımızın SDR ayar penceresinden ekliyoruz.

Daha sonra cihazın frekans aralığını, en başta gelen 50-2000 yerine 50-12000 yapmalıyız ki, gerçekte dinleyeceğimiz 10.489 mhz frekansını girebilelim.

SDR ayarında converter seçeneğinden ilgili offset'i seçmeyi unutmayın.



Tüm bunları yaptıktan sonra,
Programda view/more options/select dedikten sonra geostationary beacon menüsünü göreceksiniz. İşaretleyin,
Bunu seçtikten sonra, programı kapatıp açmanızı isteyecek.

Açıp kapadıktan sonra ekranın alt tarafında geostationary beacon penceresini görebilirsiniz.
SDR'nizi 10.489.800 frekansına alın.

Geostationary Beacon penceresindeki O işaretine basın.
Ekranda waterfall akmaya başlayınca, beacon'u tam ortalayın.
ve Play düğmesine basın.

Bu aşamadan sonra normal dinlemenize devam edin
Yazılım açık kaldığı sürece bir daha frekansta kayma yaşamayacaksınız.

Test amaçlı olarak son yarım saattir CW beacon açık ve hiç kayma yaşanmadı.

EsHail 2 ile çalışmak için Transverter Yapımı

Merhaba,

Bir proje olarak basit bir transverter ile nasıl Oscar 100  uydusu ile çalışılabilir onu anlatmaya çalışacağım.

Aslında bu proje aynı mantık ile başka frekanslar için de transverter yapmaya uygun bir proje.

Projede kulanacağımız cihazlar;


HMC213 Mikser: GaaS bir mikser kartı.
1.5-4.5 GHz arası çalışabiliyor.
IF katı DC'den 1.5 GHz e kadar destekliyor. Fİyatı yaklaşık 18 USD.

HMC213 Mixer

SPF5189z 50 MHz- 4 GHz arası güçlendirici. Fiyatı yaklaşık 9 USD.

SPF5189z  LNA

ADF4351 35 MHZ 4400 MHz arası synthesizer. İçinde entegre VFO katı da olduğu için yazılımsal olarak programlanabiliyor. İstediğiniz frekansta çıktı üretebiliyor. (25 USD)



Programlamak için bir arduino ve 5V-3.3V voltage converter işinizi görecektir. İnternette konu ile iligl bir çok doküman mevcut. Bu yüzden fazla detaya girmiyorum.

Cihazın iki adet clock çıkışı ve bir opsiyonel external clock girişi mevcut. 

Cihaz üzerindeki frekans kararlılığını yeterli bulmayanlar ya da ghz mertebesinde çalışanlar için 10 MHz external Clock kullanmak faydalı olacaktır.

Bu konuda da Leo Bodnar  GPSDO tavsiye edebilirim. Şart değil ama, olması güzel olacak bir cihaz.

Bandpass filtre olarak ta, bakır boru kapaklarından yapılan çok ucuza filtreler imal edebileceğiniz gibi, bu linkte olduğu gibi hazır microstrip  filtre de kullanabilirsiniz. Fiyatı 8 dolar.

Temel olarak blok diagramı şu şekilde olacaktır.

İlk elemanımız Elimizde bulunan SSB cihazımızda kullanmayı tercih edeceğimiz IF frekansı.

28-50-144-430 gibi bir tercihte bulunabilirsiniz.

Öncelikle buradan gelen sinyali, Mikser katımızda kullanabileceğimiz kadar zayıflatmamız gerekiyor.

Bu yüzden 10 dB civarına düşürecek bir zayıflatıcıdan geçirmeliyiz.


Mikserin LO (Local Oscillator)  beslemesini bir Arduino ya da Pic ile kontrol edebileceğiniz ADF4350 ya da ADF4351 ile sağlıyoruz.
Eğer elinizde GPSDO yani, bir GPS alıcısından 10 MHz lik hassas sinyal üretebilecek external clock besleme var ise, ADF4351 de ürettiğiniz sinyali SPF5189Z ile mikserde çalışabilecek kadar güçlendirerek 2.4 GHz bandına ulaşabiliriz.
Peki değerler ne olacak?
28 MHz için   2400-28 =  2372 MHz
50 MHz için : 2350 MHz
144 MHz için : 2256 MHz
430 MHz için: 1970 MHz

Eğer bir harici 10 MHz kaynağınız yoksa ADF4351'in frekans kararlılığı frekans yükseldikçe bozulacaktır.
Bu durumda çift mikser kullanarak , örneğin 28 mhz için 1186 mhz x2  şeklinde katlanarak kararlılık biraz daha yüksek tutulabilir. İlave olarak bir HMC213 ve LNA kullanmanız gerekecektir.


Kabaca hesaplar isek,
Elinizde HF/V/UHF bir cihaz olduğunu var sayarsak,
60 dolara mal olacak bir proje.

GPSDO hariç olacak şekilde gayet uygun bir maaliyet.
GPSDO zaten, modern tum telsizlerin kullandığı bir teknoloji. Yeni nesil SDR radyoların tamamına yakını external reference clock girisine sahip.
Ayrica, eğer var ise kullandığınız neredeyse tüm, spektrum analyzer cihazları bu tür bir external clock ile tam kalibre olarak hassas frekans ölçümü yapabilmekte.
Yüksek frekans çalışan tüm amatörlerin elinde olması gereken demirbaş bir cihaz.

Eshail Sat (Oscar100) Amatör Uydu - 2

Uydu testleri sırasında karşılaştığım bir kaç tüyo vermem gerekirse
,

Uydu 25.5 Doğu da bulunuyor. Mevcut Eshail - 1 uydusuna çok yakın.


Transponder kapsama alanı oldukça geniş.

EsHail (OQ-100) Kapsama Alanı

Bu kapsama alanının çoğunda SSB görüşmeleri dinlemek ve göndermek için 60cm lik bir çanak yeterli olmakta.


Dİnlemede kullanılacak LNB modelleri önemli.
Maalesef türkiye'de bulduğum hiçbir LNB de kararlı bir PLL osilatör yok.
Araştırmalarım devam ediyor.
Yurtdışından ise, aliexpress üzerinden alınabileek birkaç LNB buldum. Onların gelmesini bekliyorum.
Ayrıca elimde bir adet Octagon OSLO LNB mevcut. içinde dual PLL devresi ile gayet kararlı ve kaliteli bir LNB. Amazon ve Ebaydeki stokları uydu devreye girdikten sonra maalesef erimiş.
 Ama tekrar gelmesi durumunda tavsiye ederim.

Uydunun çalıştığı frekanslar 2.4 GHZ ve 10 GHz bandları.

Narrowband Linear transponder
 2400.050 -  2400.300 MHz Uplink
10489.550 - 10489.800 MHz Downlink

Wideband digital transponder
 2401.500 -  2409.500 MHz Uplink
10491.000 - 10499.000 MHz Downlink

 Uydu frekansları tablo halinde ise şöyle;

Uydunun ocak ayındaki ilk test sinyali sırasında aldığım bir ekran görüntüsü

Bunun yanında uydunun ilk devreye girdiği transponder yayını sırasında kaydettiğim bir görüşme

Bu görüşme sonrası uydu 14 Şubat'ta tam anlamıyla devreye sokuldu.

Amatör Radyoculuk Nedir?

Amatör radyo, radyo amatörlüğü, ya da yabancıların dediği gibi hamradio, tanımı, beklentileri, dalları ,kişiden kişiye değişsede,  genel çerçeve olarak

"Hiçbir ticari menfaat beklentisi içinde olmadan, kendini Radyo(Telsiz) , haberleşme, Elektronik konularında geliştirmek isteyen kişilerin yaptığı hobiye denir"



Yani amatör adı, bu işi profesyonelce yani para için yapmadıkları anlamına gelmektedir..
Yoksa şöyle bir istasyonların "amatör" bir istasyon olduğu iddiasına girmek yanıltıcı olur..

w7jcr'nin sayfasından alıntılanmıştır

W2ZAA

Genel tanım bu...

Konuya tamamen yabancı olanlar için, radyo amatörlüğü "Şaban"'ın Yakışıklı  filmindeki gibi arkadaş arıyorum arkadaş tarzı bir etkinlik değil.

Yani bu videodaki şey kesinlikle değil






 Tüm dünyada (Yasaklı olan Kuzey Kore gibi birkaç ülke haricinde)  ülkelerin IARU'nun belirli kural ve tavsiyelerine uygun şekilde  devletin düzenlediği bir veya birkaç sınav neticesinde alınan bir ehliyet ile, Telsiz ve elektronik konularında araştırma deneme ve yayın yapma yetkisine sahip bireylerin oluşturduğu bir topluluktur.

Türkiye'de 1983 sonrası Radyo Amatörlüğü yasal hale gelmiştir.

Ülkemizde bu sınavı 6 ayda bir Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü gerçekleştirir.

Sınavdan geçer not alan arkadaşlar, aldıkları puana göre A B veya C sınıfı radyo amatörü olmaya hak kazanır.
Bu sınıflar arasında, yayın yapabildikleri frekans ve güçler açısından fark vardır.

A sınıfı amatörler, ülkedeki "amatörler için izin verilmiş olan tüm bandlarda" maksimum legal güç limitleri dahilinde istasyon kurmaya ve işletmeye yetkilidirler.
B sınıfı amatörler ise, HF bandlarında sadece 7 MHz te 5W maksimum güçte ve VHF/UHF bandlarında çıkış yapmaya yetkili,
C sınıfı amatörler ise, sadece VHF ve UHF bandlarında çıkış yapabilmeye yetkilidir.

Sınavı kazanan kişilere devlet kurumu tarafından bir çağrı işareti verilir..
Bu çağrı işaretinin ilk kısmı ülke kodudur.

Örneğin benim çağrı işaretim olan TA2NC'yi ele alırsak,
TA= Türkiye   2 = Türkiye'nin 2. bölgesi   NC= ise devletin kişiye özel verdiği suffix kısmıdır.

Türkiye bölgeleri şu şekildedir;

Radyoamatorleri.com sitesinden alınmıştır

Bu hobi, elektronik ve RF çevresinde dönmesine rağmen, bazıları, mekanik işlerle (Anten, kule vs) bazıları, yazılım tarafıyla (amatörlere hizmet edebilecek yazılımlar gibi) , bazısı, uydu, ay ,meteor haberleşmeleri,  bazısı contest, field-day, JOTA gibi aktivitelerle ilgilenmekteyken, maalesef benim amatör diyemeyeceğim bazıları sadece bulundukları şehirdeki rölelerden sohbet etmek dışında hiçbir şeyle uğraşmamakta.

Şahsi fikrim, 30 yıldır ehliyeti olan ama hiç araba sürmemiş olan annem, ne kadar şoför ise, sınava girip es kaza lisans almış, rölede konuşmaktan başka hiçbir aktivite yapmamış  bu arkadaşlar da o kadar amatör.

Bazen röledeki sohbetler sırasında kulak misafiri oluyorum. Sık sık röleye çıkıp, amatörlüğümü ilerletmeye çalışıyorum hocam diyen arkadaşlara.. Ucu bucağı olmayan, sürekli yeni şeyler öğrenebileceğiniz bu hobide "sadece" rölede konuşmakla amatörlük maalesef öğrenilmiyor..

Amatörlük her gün bilginize bilgi katmakla olur..

Amatörlük evet, biraz para harcamakla olur.. Ama kesenize göre binlerce dolar yerine, 30 dolarlık bir Çin malı telsiz ve gerekirse evdeki hurda elektrik tellerinden yapacağınız bir anten ile Uydu görüşmesi ile bırakın bulunduğunuz şehri, bulunduğunuz kıtanın bile dışına çıkabilmekle olur..

Amatörlük, varsa elektronik bilginiz, hurdalıktan toplayacağınız kartlar devreler ve telsizlere biraz da kendinizden katıp yeni bir şeyler çıkarmakla olur..

Amatörlük, yapabiliyorsanız yeni antenler tasarlamak, yapamıyorsanız, farklı anten modellerini deneyerek , birbirine olan artı eksilerini gözlemlemekle olur..

Amatörlük Contest ve benzeri aktivitelere katılıp TA çağrı işaretini dünya listelerinde göstermekle olur..

73